Açık Rıza Unsurları Nedir? KVKK Açık Rıza Aranmayan Durumlar Nelerdir?

Açık Rıza Unsurları Nedir? KVKK Açık Rıza Aranmayan Durumlar Nelerdir?

Kişisel Verileri Koruma Kanununun yürürlüğe girmesiyle birlikte hayatımıza giren kavramlardan biri de "açık rıza" oldu. Açık rıza, ilgili kişinin verilerinin işlenmesi konusunda bilgi sahibi olarak hür iradesiyle ve yalnızca o işlemle sınırlı olmak şartıyla verdiği onay beyanıdır.

AÇIK RIZA UNSURLARI NEDİR?

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na göre açık rızanın üç unsuru vardır:

Belirli bir konuya ilişkin olma:

Açık rıza beyanı genel nitelikte değil, belirli bir duruma mahsus olmalıdır. Veri sorumlusu tarafından açık rıza beyanının hangi konuyla ilgili olarak talep edildiğinin net bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir.

Örneğin; tüm ürün ve hizmetlerimizin sunulması için kişisel verilerinizin işlenmesine açık rıza veriyor musunuz, tarzında alınan açık rıza belirli bir konuyla ilgili olmadığı genel olduğu için geçerli değildir.

Ayrıca veri sorumlusu, veriyi kullandıktan sonra yurtdışına veri aktarımı gibi işlemler gerçekleştirecekse ayrıca açık rıza alması gerekmektedir. Bu durum, verinin işlenme gayesinin değişmesi durumunda da geçerlidir.

Bilgilendirmeye dayanma:

Kişinin özgür olarak rıza vermesi için neye rıza gösterdiğini bilmesi gerekir. Bu nedenle kişiye yapılacak bilgilendirme, muhakkak veri işlenmeden önce yapılmalı ve veri işleme ile ilgili tüm konular açık ve anlaşılır bir biçimde gerçekleştirilmelidir.

Toplanacak kişisel verilerin ne maksatlarla kullanılacağı açıkça belirtilmeli, kişinin anlamakta zorlanacağı kelimeler veya okumakta zorlanacağı (yazılı bilgilendirme yapıldığında) boyutta küçük puntolar kullanılmamalıdır.

Özgür iradeyle açıklanmış olma:

Bir irade beyanı olan açık rıza beyanının kişinin hür iradesini etkileyecek durumlarda alınmaması gerekmektedir. Örneğin, bir hizmetin sağlanmasının alınacak açık rızaya bağlanması ya da hile ile açık rıza alınması gibi. Zor kullanma, tehdit, hata, hile vb. durumlarda, kişinin hür olarak karar vermesi imkansızdır. Bu tarz durumlarda özgür bir iradeden söz edilemez.

Ayrıca tarafların eşit koşullarda olmadığı ya da taraflardan birinin diğeri üzerinde etkili olduğu hallerde rızanın hür iradeyle verilip verilmediğinin özenle değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bilhassa çalışan ve işveren ilişkisinde, çalışana rıza göstermeme olanağının etkin bir şekilde sunulmadığı ya da rıza göstermemenin çalışan bakımından olası bir olumsuzluk doğuracağı durumlarda, rızanın özgür iradeyle alındığı kabul edilemez.

Diğer taraftan, ilgili kişinin açık rızasının alınması, bir ürün ya da hizmetin sağlanmasının ön şartı olarak ileri sürülmez.

Kvkk Açık Rıza onaylarınızı kusursuz yönetin

KVKK açık rıza aranmayan durumlar nelerdir?

Aşağıdaki koşullardan herhangi birinin olması durumunda, ilgili kişinin açık rızası olmaksızın kişisel veriler işlenebilir:

  • Kanunlarda açıkça öngörülmesi,
  • Fiili olanaksızlık sebebiyle rızasını ifade edemeyecek durumda olan ya da rızasına hukuki geçerlilik tanınmayan kişinin kendisinin veya bir başkasının hayatı ya da beden bütünlüğünün korunması için zorunlu olması,
  • Bir sözleşmenin kurulması ya da yerine getirilmesiyle direkt ilgili olması şartıyla, sözleşmenin taraflarına ait kişisel verilerin işlenmesinin lüzumlu olması,
  • Veri sorumlusunun yasal sorumluluğunu yerine getirebilmesi için zorunlu olması,
  • İlgili kişi tarafından alenileştirilmiş olması,
  • Bir hakkın kuruluşu, kullanılması ya da muhafazası için veri işlemenin zorunlu olması,
  • İlgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek şartıyla, veri sorumlusunun yasal çıkarları için veri işlenmesinin zorunlu olması,

Açık rıza geri alınabilir mi?

Açık rıza vermek, kişiye bağlı bir hak olduğu için verilen açık rıza elbette geri alınabilir. Geri alma beyanı veri sorumlusuna ulaştığı andan itibaren açık rızaya dayalı olarak gerçekleştirilen tüm faaliyetler durdurulmalıdır.

Fakat söz konusu kişisel verilerin saklanmasını gerektiren farklı bir hukuki neden varsa, veri sorumlusu tarafından yalnızca bu maksatla sınırlı olmak kaydıyla saklanabilir.

Açık rıza hakkında detaylı bilgi almak için Açık Rıza Nedir? Açık Rıza Alma Şartları Nelerdir? yazımızı okuyabilirsiniz...

2022 e-Müstahsil Makbuzu e-MM Zorunluluğu Nedir?

 22 Ekim 2021 Cuma

e-Müstahsil Makbuzuna nasıl geçiş yapılır? 2022 e-Müstahsil Makbuzu e-MM zorunluluğu nedir?

Devamı

TC Kimlik Kartlarına Uzaktan Nitelikli Elektronik Sertifika NES (e-İmza) Yüklenebilecek!

 18 Ekim 2021 Pazartesi

NES başvuru sahiplerinin kimliklerinin TC Kimlik Kartı vasıtasıyla uzaktan doğrulanarak TC Kimlik Kartlarına uzaktan NES (e-imza) yüklenebilecek.

Devamı

Sağlık Sektöründeki Veri Sorumluları VERBİS'e Kayıt Olmak Zorunda Mı?

 15 Ekim 2021 Cuma

Doktorlar, Muayenehaneler, Klinikler veya Hastaneler VERBİS'e kayıt olmak zorunda mı?

Devamı

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun Önemi Nedir?

 13 Ekim 2021 Çarşamba

KVKK sadece veri güvenliğinin korunmasını değil aynı zamanda pazarlama ve reklam sektörünün...

Devamı

KVKK Aydınlatma Metni Nasıl Hazırlanır? Aydınlatma Metni Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gereken Konular Nelerdir?

 7 Ekim 2021 Perşembe

Aydınlatma metinlerinde açık, kolay anlaşılır ve mümkün olduğunca sade bir dil kullanılmalıdır.

Devamı

2022 e-Serbest Meslek Makbuzu e-SMM Zorunluluğu Nedir?

 7 Ekim 2021 Perşembe

e-Serbest Meslek Makbuzuna nasıl geçiş yapılır? 2022 e-Serbest Meslek Makbuzu e-SMM zorunluluğu nedir?

Devamı

KVKK Aydınlatma Metni Nedir? Aydınlatma Yükümlülüğü Nedir? KVKK Aydınlatma Yükümlülüğü Nasıl Yerine Getirilir?

 5 Ekim 2021 Salı

Aydınlatma yükümlülüğü, veri sorumluları için getirilmiş bir yükümlülüktür.

Devamı

e-Döviz Alım Satım Belgesi Nedir? Nasıl Düzenlenir? Geçiş Zorunluluğu Nedir?

 1 Ekim 2021 Cuma

e-Döviz Alım Satım Belgesi, kağıt ortamdaki Döviz Alım/Satım belgeleri ile aynı hukuki niteliklere sahiptir.

Devamı

2022 e-Defter Zorunluluğu Nedir? 2022 e-Defter Geçiş Süresi Nedir?

 30 Eylül 2021 Perşembe

e-Defter başvurusu nasıl yapılır? e-Defter başvurusunda dikkat edilecek konular nelerdir?

Devamı

Covid 19 ve PCR Test Sonuçları KVKK Kapsamında İşlenebilir Mi?

 29 Eylül 2021 Çarşamba

Yetkili kurumlar ve işverenler, Covid 19 aşısı ve PCR test sonucu bilgisini KVKK kapsamında işleyebilecek.

Devamı
WhatsApp