Bilinmesi Gereken Temel Ekonomi Terimleri ve Anlamları

Bilinmesi Gereken Temel Ekonomi Terimleri ve Anlamları

Ekonomi haberlerini anlamak ve gündemi takip etmek için bazı ekonomi terimlerini ve anlamlarını bilmek gerekiyor.

EKONOMİ TERİMLERİ VE ANLAMLARI

Enflasyon nedir?

TÜİK'in yayımladığı resmi endekslerle ölçümlenen enflasyon, tüketici ve üretici fiyat gelişmelerini gösterir. Enflasyon, ürün ve servis fiyatlarındaki artış dolayısıyla da satın alma gücündeki azalma oranıdır.

Fiyatlar, ürün ve hizmetlerle dolaşımdaki para oranı arasındaki istikrara göre oluşur. Paradaki artış (emisyon), mal ve hizmet miktarındaki artış (büyüme) ile dengeliyse, fiyatların genel düzeyi değişmez. Şayet bunlardan biri fazla üretilirse denge bozulur ve az üretilen daha değerli hale gelir. Enflasyonun yükselmesi paranın alım gücünü azaltır, düşmesi ise fiyatların daha az artması, insanların alım güçlerinin daha az azalması ve neticesinde istikrar demektir.

Enflasyon oranı, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ve üretici fiyat endeksi (ÜFE) baz alınarak hesaplanır.

Faiz nedir?

Tasarruf etmek veya başka amaçlarla, başkasına ödünç verilen para için istenen bedele faiz denir. Oransal ifadesine de faiz oranı denir. Faiz oranı, dönemsel, yıllık veya bileşik faiz oranı olarak ifade edilir.

Para politikası nedir?

Ekonomik büyüme, finansal istikrar, fiyat dengesi ve istihdamın artması gibi hedeflere ulaşmak için paranın elde edilebilirliğini ve maliyetini etkilemek için alınan kararları ifade eder. Para politikasının yürütümünden merkez bankası sorumludur. Merkez bankasının esas amacının fiyat istikrarını sağlamak olduğu TCMB Kanunu ile hükme bağlanmıştır.

Maliye politikası nedir?

Devletin kamu harcamaları ve kamu gelirlerini kullanarak ekonominin tam istihdama ulaşmasını sağlamak, ekonomideki dalgalanmaları en aza indirgemek ve adaletli bir gelir dağılımını sağlamak için uyguladığı ekonomik politikadır.

Genişlemeci ve daralmacı maliye politikası olmak üzere 2 türlü maliye politikası vardır.

Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) nedir?

Bir ülke vatandaşlarının bir dönem içinde ürettiği katma değerdir.

Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) nedir?

Bir ülkenin sınırları içinde bir dönemde üretilen katma değerdir.

Cari Denge nedir?

Bir ülkenin ihracat ithalat farkıyla, turizm, taşımacılık vs. gibi döviz kazandıran ya da kaybettiren işlemlerinin istikrarını gösterir. İhracat ve diğer döviz getiren işlemler sonucunda elde edilen gelir, ithalat ve diğer döviz kaybettiren işlemleri sonunda ödediği giderlere eşitse cari dengesi denktir.

Eğer ithalata ve diğer döviz kaybettirici işlemlerden kaynaklanan giderleri, döviz kazandırıcı işlemlerden elde ettiği gelirlerden fazlaysa cari açık, az ise cari fazla durumu söz konusu olur.

Cari açık

Bir ülkenin ithalatı ile ihracatı arasındaki farktan doğan bütçe açığına denir.

TÜFE (Tüketici Fiyatları Endeksi) nedir?

Yıllık enflasyon değerindeki varyasyonu ölçmek için kullanılır. Herhangi bir tüketicinin satın aldığı belli ürün ve hizmet grubunun fiyatlarındaki ortalama değişimleri gösteren bir ölçüttür.

ÜFE (Üretici Fiyatları Endeksi) nedir?

Yıllık veya aylık enflasyon rakamını belirlemek için kullanılır. Belli bir zamanda, üretilen ve yurt içine satışa sunulan ürünlerin, üretici fiyatlarını zaman içinde karşılaştırarak fiyat değişikliklerini ölçen fiyat endeksidir.

Para piyasaları nedir?

Vadesi bir seneden kısa olan fonların el değiştirdiği mali piyasaya denir. Bu tanıma göre örneğin T.C. Hazinesinin ihraç etmiş olduğu devlet iç borçlanma senetlerinden (DİBS) biri olan hazine bonoları para piyasası ürünü olurken, yatırım kredileri ve proje finansmanı kredileri vadeleri bir yıldan uzun oldukları için sermaye piyasası ürünü sayılır.

Deflasyon

Toplam arzın, toplam talebi aşmasıdır.

Portföy

Yatırımcının sahip olduğu menkul kıymetlerin tamamına denir.

Hisse Senedi

Hisse senetleri bir mülkiyeti veya ortaklığı temsil eder. Sermaye şirketlerinin ortaklarına paylarını ve ortaklıklarını belgelemek için verdikleri değerli evraktır. Başka bir deyişle Bir şirketin anaparasının eşdeğer parçalarından birisidir.

Hazine Bonosu

Hazine tarafından vadesi 1 yıldan kısa süreli olarak çıkarılan ve iskontolu olarak işlem gören borçlanma senetleridir.

Birincil Piyasa

Hisse senetlerini halka arz eden şirketlerle, tasarruf sahiplerinin direkt olarak karşılaştıkları piyasadır.

Factoring

Alacak hakkının, başka kuruluşa devri sonunda likit fon sağlayan bir finansal işlemdir.

Offshore

Yasal düzenlemelerin kişi ve şirketler için geçerli olmadığı veya genişletildiği yerdir.

Spekülasyon

Kişinin beklentileri doğrultusunda fiyat veya döviz kurundaki değişmelerden gelir elde etmek maksadıyla gerçekleşen işlemdir.

Menkul Kıymet Iradı

Menkul ve gayri menkullerden elde edilen kira, faiz, rant vs. hasılatı ifade eder.

Yatırım Fonları

Kişilerden katılma belgeleri karşılığı toplanan paralarla belge sahipleri hesabına, oluşturulan portföyü işletmek maksadıyla kurulan mal varlığıdır.

İşlem Hacmi

Bir zaman dilimi içerisinde yapılan alım satım işlemleri adeti ve bu sayının emirlerin gerçekleştiği andaki fiyatla çarpımından elde edilen para birimi cinsinden değeridir.

Devalüasyon nedir?

Bir döviz cinsinin başka bir döviz cinsine veya genel olarak diğer döviz cinslerine karşı değer kaybetmesidir.

Likidite nedir?

Vadesi gelen borcunuzu başka bir kaynaktan, kolaylıkla borç alarak ödeme gücüdür. Yükümlülükleri zamanında tam olarak karşılama gücüdür. Ayrıca sahip olunan varlıkların gerektiğinde hızlıca ve piyasa fiyatına yakın seviyede elden çıkarabilme imkanıdır. Bunları yapma gücü varsa likidite problemi yok demektir.

Z Skoru nedir

Bir firmanın mali durumunu ölçmek için kullanılır.

mysoft-gib-logo

Serbest Meslek Makbuzu Fatura Yerine Geçer Mi?

 30 Mayıs 2020 Cumartesi

Fatura veya Serbest Meslek Makbuzundan hangisini düzenlemeniz gerektiği yaptığınız işle ilgilidir.

Devamı

İYS Başvuru Nasıl Yapılır? Son Başvuru Tarihi

 29 Mayıs 2020 Cuma

Hizmet sağlayıcıların, onaylarını 31 Ağustos 2020 tarihine kadar İYS'ye yüklemeleri gerekmektedir.

Devamı

İleti Yönetim Sistemi (İYS) Mevzuat

 29 Mayıs 2020 Cuma

Ticaret Bakanlığınca hazırlanan ticari iletilerin izinlerinin tutulduğu sisteme İleti Yöneti Sistemi (İYS) denilmektedir.

Devamı

İleti Yönetim Sistemi (İYS) Yönetmeliği

 29 Mayıs 2020 Cuma

Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Yönetmeliği 4 Ocak 2020'de Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Devamı

Ticari Elektronik İletilerde Yeni Dönem! İYS Neleri Değiştirecek

 29 Mayıs 2020 Cuma

Telefon,SMS ve e-Posta yoluyla pazarlama yapmak isteyen tüm gerçek ve tüzel kişiler, İYS sistemine zorunlu.

Devamı

GİB'den e-SMM için e-İmza ve Mali Mühür Duyurusu

 26 Mayıs 2020 Salı

GİB'den e-SMM için e-İmza ve Mali Mühür Duyurusu

Devamı

e-Serbest Meslek Makbuzu Sorgulama

 23 Mayıs 2020 Cumartesi

e-Serbest Meslek Makbuzu Sorgulama Nasıl Yapılır? e-SMM Sorgulamada Dikkat Edilecek Hususlar

Devamı

30 Hazirana Kadar Makbuzlar Kağıt Ortamında Düzenlenebilecek

 23 Mayıs 2020 Cumartesi

30 Hazirana Kadar Serbest Meslek Makbuzları Kağıt Ortamında Düzenlenebilecek

Devamı

ileti Yönetim Sisteminde Erteleme Geldi

 22 Mayıs 2020 Cuma

ileti Yönetim Sisteminde Erteleme Beklentisi

Devamı

E-Fatura Mükelleflerinde Ünvan ve Nevi Değişikliği Nasıl Yapılır?

 21 Mayıs 2020 Perşembe

E-Fatura Mükelleflerinde Ünvan ve Nevi Değişikliği Nasıl Yapılır?

Devamı

Temel Fatura İptal Edilir Mi?

 21 Mayıs 2020 Perşembe

Temel Fatura İptal Edilir Mi? Temel Fatura Nasıl İptal Edilir?

Devamı

E CRM Uygulaması Nedir?

 20 Mayıs 2020 Çarşamba

E CRM'in işinize ne gibi katkılar sağladığını anlamanıza yardımcı olacak bazı ipuçlarını sizin için derledik.

Devamı

İrsaliyeli Fatura Nedir? İrsaliyeli Fatura Ne İşe Yarar?

 20 Mayıs 2020 Çarşamba

İrsaliyeli fatura ile iki ayrı belge yerine tek bir belge düzenlenerek, zaman ve maliyetlerden tasarruf sağlanır.

Devamı

e Beyanname Nedir? e Beyanname Ne İşe Yarar?

 15 Mayıs 2020 Cuma

Vergi Usul Kanununa göre, beyannamelerin elektronik ortamda gönderilmesi zorunludur.

Devamı

Beyanname Vermeme Cezası Nedir? 2020

 15 Mayıs 2020 Cuma

GİB'nın açıkladığı bilgilere göre, 2020 beyanname vermeme cezası hakkında bilinmesi gerekenler.

Devamı

e-Beyanname Verme Süreleri Uzatıldı

 14 Mayıs 2020 Perşembe

2020 Ocak-Şubat-Mart Ait Gelir ve Kurum Geçici Vergi Beyannamelerinin Verilme ve Ödeme Süreleri Uzatıldı.

Devamı

Dijital Dönüşüm Nedir? D.D. Uygulamaları Hangileridir?

 12 Mayıs 2020 Salı

Dijital Dönüşüm Nedir? İktidar sahibi olmanın yolu, dijital yaşama adapte olmaktan geçiyor.

Devamı

e-Fatura Sorgulama, Doğrulama Nasıl yapılır?

 12 Mayıs 2020 Salı

Bu yazımızda e-Fatura sorgulama, doğrulama işlemi nasıl yapılır, sorusunun cevabını sizler için derledik.

Devamı
WhatsApp