Bilinmesi Gereken Temel Ekonomi Terimleri ve Anlamları

Bilinmesi Gereken Temel Ekonomi Terimleri ve Anlamları

Ekonomi haberlerini anlamak ve gündemi takip etmek için bazı ekonomi terimlerini ve anlamlarını bilmek gerekiyor.

EKONOMİ TERİMLERİ VE ANLAMLARI

Enflasyon nedir?

TÜİK'in yayımladığı resmi endekslerle ölçümlenen enflasyon, tüketici ve üretici fiyat gelişmelerini gösterir. Enflasyon, ürün ve servis fiyatlarındaki artış dolayısıyla da satın alma gücündeki azalma oranıdır.

Fiyatlar, ürün ve hizmetlerle dolaşımdaki para oranı arasındaki istikrara göre oluşur. Paradaki artış (emisyon), mal ve hizmet miktarındaki artış (büyüme) ile dengeliyse, fiyatların genel düzeyi değişmez. Şayet bunlardan biri fazla üretilirse denge bozulur ve az üretilen daha değerli hale gelir. Enflasyonun yükselmesi paranın alım gücünü azaltır, düşmesi ise fiyatların daha az artması, insanların alım güçlerinin daha az azalması ve neticesinde istikrar demektir.

Enflasyon oranı, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ve üretici fiyat endeksi (ÜFE) baz alınarak hesaplanır.

Faiz nedir?

Tasarruf etmek veya başka amaçlarla, başkasına ödünç verilen para için istenen bedele faiz denir. Oransal ifadesine de faiz oranı denir. Faiz oranı, dönemsel, yıllık veya bileşik faiz oranı olarak ifade edilir.

Para politikası nedir?

Ekonomik büyüme, finansal istikrar, fiyat dengesi ve istihdamın artması gibi hedeflere ulaşmak için paranın elde edilebilirliğini ve maliyetini etkilemek için alınan kararları ifade eder. Para politikasının yürütümünden merkez bankası sorumludur. Merkez bankasının esas amacının fiyat istikrarını sağlamak olduğu TCMB Kanunu ile hükme bağlanmıştır.

Maliye politikası nedir?

Devletin kamu harcamaları ve kamu gelirlerini kullanarak ekonominin tam istihdama ulaşmasını sağlamak, ekonomideki dalgalanmaları en aza indirgemek ve adaletli bir gelir dağılımını sağlamak için uyguladığı ekonomik politikadır.

Genişlemeci ve daralmacı maliye politikası olmak üzere 2 türlü maliye politikası vardır.

Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) nedir?

Bir ülke vatandaşlarının bir dönem içinde ürettiği katma değerdir.

Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) nedir?

Bir ülkenin sınırları içinde bir dönemde üretilen katma değerdir.

Cari Denge nedir?

Bir ülkenin ihracat ithalat farkıyla, turizm, taşımacılık vs. gibi döviz kazandıran ya da kaybettiren işlemlerinin istikrarını gösterir. İhracat ve diğer döviz getiren işlemler sonucunda elde edilen gelir, ithalat ve diğer döviz kaybettiren işlemleri sonunda ödediği giderlere eşitse cari dengesi denktir.

Eğer ithalata ve diğer döviz kaybettirici işlemlerden kaynaklanan giderleri, döviz kazandırıcı işlemlerden elde ettiği gelirlerden fazlaysa cari açık, az ise cari fazla durumu söz konusu olur.

Cari açık

Bir ülkenin ithalatı ile ihracatı arasındaki farktan doğan bütçe açığına denir.

TÜFE (Tüketici Fiyatları Endeksi) nedir?

Yıllık enflasyon değerindeki varyasyonu ölçmek için kullanılır. Herhangi bir tüketicinin satın aldığı belli ürün ve hizmet grubunun fiyatlarındaki ortalama değişimleri gösteren bir ölçüttür.

ÜFE (Üretici Fiyatları Endeksi) nedir?

Yıllık veya aylık enflasyon rakamını belirlemek için kullanılır. Belli bir zamanda, üretilen ve yurt içine satışa sunulan ürünlerin, üretici fiyatlarını zaman içinde karşılaştırarak fiyat değişikliklerini ölçen fiyat endeksidir.

Para piyasaları nedir?

Vadesi bir seneden kısa olan fonların el değiştirdiği mali piyasaya denir. Bu tanıma göre örneğin T.C. Hazinesinin ihraç etmiş olduğu devlet iç borçlanma senetlerinden (DİBS) biri olan hazine bonoları para piyasası ürünü olurken, yatırım kredileri ve proje finansmanı kredileri vadeleri bir yıldan uzun oldukları için sermaye piyasası ürünü sayılır.

Deflasyon

Toplam arzın, toplam talebi aşmasıdır.

Portföy

Yatırımcının sahip olduğu menkul kıymetlerin tamamına denir.

Hisse Senedi

Hisse senetleri bir mülkiyeti veya ortaklığı temsil eder. Sermaye şirketlerinin ortaklarına paylarını ve ortaklıklarını belgelemek için verdikleri değerli evraktır. Başka bir deyişle Bir şirketin anaparasının eşdeğer parçalarından birisidir.

Hazine Bonosu

Hazine tarafından vadesi 1 yıldan kısa süreli olarak çıkarılan ve iskontolu olarak işlem gören borçlanma senetleridir.

Birincil Piyasa

Hisse senetlerini halka arz eden şirketlerle, tasarruf sahiplerinin direkt olarak karşılaştıkları piyasadır.

Factoring

Alacak hakkının, başka kuruluşa devri sonunda likit fon sağlayan bir finansal işlemdir.

Offshore

Yasal düzenlemelerin kişi ve şirketler için geçerli olmadığı veya genişletildiği yerdir.

Spekülasyon

Kişinin beklentileri doğrultusunda fiyat veya döviz kurundaki değişmelerden gelir elde etmek maksadıyla gerçekleşen işlemdir.

Menkul Kıymet Iradı

Menkul ve gayri menkullerden elde edilen kira, faiz, rant vs. hasılatı ifade eder.

Yatırım Fonları

Kişilerden katılma belgeleri karşılığı toplanan paralarla belge sahipleri hesabına, oluşturulan portföyü işletmek maksadıyla kurulan mal varlığıdır.

İşlem Hacmi

Bir zaman dilimi içerisinde yapılan alım satım işlemleri adeti ve bu sayının emirlerin gerçekleştiği andaki fiyatla çarpımından elde edilen para birimi cinsinden değeridir.

Devalüasyon nedir?

Bir döviz cinsinin başka bir döviz cinsine veya genel olarak diğer döviz cinslerine karşı değer kaybetmesidir.

Likidite nedir?

Vadesi gelen borcunuzu başka bir kaynaktan, kolaylıkla borç alarak ödeme gücüdür. Yükümlülükleri zamanında tam olarak karşılama gücüdür. Ayrıca sahip olunan varlıkların gerektiğinde hızlıca ve piyasa fiyatına yakın seviyede elden çıkarabilme imkanıdır. Bunları yapma gücü varsa likidite problemi yok demektir.

Z Skoru nedir

Bir firmanın mali durumunu ölçmek için kullanılır.

İYS API Versiyon 2.0 Güncelleme Duyurusu

 10 Temmuz 2020 Cuma

İleti Yönetim Sistemi A.Ş. API Ver. 2.0 Güncelleme Duyurusu yaptı. Yeni Api ek özellikler içeriyor.

Devamı

İleti Yönetim Sistemi (İYS) İş Ortağı Kimdir?

 9 Temmuz 2020 Perşembe

İYS İş Ortağı, İYS API lisansı kullanarak, kendi müşterilerine İYS entegrasyon hizmeti sunan iş ortaklarıdır.

Devamı

GİB'den e-Defter ve e-Belge Sistemleri ile İlgili Duyuru

 9 Temmuz 2020 Perşembe

GİB'den e-Defter ve e-Belge Sistemleri ile İlgili Duyuru

Devamı

İYS Başvurusu İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

 8 Temmuz 2020 Çarşamba

iys.org.tr'de bulunan başvuru formunu doldurarak, gerekli bilgi ve belgeleri iletmeniz gerekmektedir.

Devamı

Ticari Elektronik İleti Nedir?

 7 Temmuz 2020 Salı

Ticari Elektronik İletilerin içeriği nasıl olmalıdır? Ticari Elektronik İletilerde alıcı onayı/izni şartı

Devamı

Ticari Elektronik İletilerde "Onay" Alma Şartları Nelerdir?

 6 Temmuz 2020 Pazartesi

Ticari elektronik iletilerde onay, yazılı olarak veya her türlü elektronik iletişim aracıyla alınabilir.

Devamı

Ticari Elektronik İletilerin İçeriği Nasıl Olmalıdır?

 4 Temmuz 2020 Cumartesi

Ticari elektronik iletilerin içeriği, alıcıdan alınan onaya uygun olması gerekmektedir.

Devamı

GİB'den e-Arşiv Fatura Hakkında Duyuru!

 3 Temmuz 2020 Cuma

1 Temmuz tarihi itibariyle e-belge uygulamalarına dahil olan mükelleflerce, 30 Haziran 2020 tarihine ...

Devamı

Toplu Mail Yasaklanıyor Mu? Son Gün 1 Eylül

 2 Temmuz 2020 Perşembe

Toplu mail ve sms gönderimlerinde yeni dönem! son tarih 1 Eylül 2020 itibari ile İYS devreye giriyor.

Devamı

e-İrsaliye, 30 Temmuz'a Kadar Kağıt Ortamında Düzenlenebilir

 29 Haziran 2020 Pazartesi

e-İrsaliye uygulamasına ilk kez dahil olanlar, 30 Temmuz'a kadar kağıt e-İrsaliye düzenleyebilir ve alabilirler.

Devamı

İYS'de Şikayet Süreci Nasıl İşliyor?

 29 Haziran 2020 Pazartesi

Alıcılar, ticari elektronik ileti almayı reddettikleri bir Hizmet Sağlayıcı'dan ileti almaya devam ederlerse şikayet... 

Devamı

İYS'de Onay Gerektirmeyen İletiler Nelerdir?

 26 Haziran 2020 Cuma

Müşterilerle kargo takip, abonelik, borç durum vb. bilgi paylaşımlarında, önceden onay olma zorunluluğu yoktur.

Devamı

Hizmet Sağlayıcılar İYS'ni Nasıl Kullanacak?

 26 Haziran 2020 Cuma

Hizmet Sağlayıcılar, alıcılardan onaylarını İYS vasıtasıyla alabilir. İYS'de saklanır ve ispat yükümlülüğü İYS'ye aittir.

Devamı

İYS'den Muaf Olan Kurumlar

 26 Haziran 2020 Cuma

İYS (İleti Yönetim Sistemi)'nden muaf olan üniversiteler ve diğer özel eğitim ve öğretim kurumlarının hangileridir?

Devamı

Özel Entegratör Değişikliği Nasıl Yapılır?

 25 Haziran 2020 Perşembe

e-Fatura mükellefleri isterlerse kullandıkları yöntemi veya Özel Entegratörlerini değiştirebilirler.

Devamı

İleti Yönetim Sistemi (İYS) Fiyatları Açıklandı!

 23 Haziran 2020 Salı

Hizmet Sağlayıcılar için İleti Yönetim Sistemi (İYS) hizmetleri ve fiyatları açıklandı. İleti ve İleti+ 2 seçenek var..

Devamı

İleti Yönetim Sistemi (İYS) Temel Hizmetlerin İçeriği Nedir?

 23 Haziran 2020 Salı

İYS başvurusu onaylanmış Hizmet Sağlayıcılar, temel hizmetlerden ücretsiz olarak yararlanabilirler.

Devamı

e-İrsaliye Düzenlememe Cezası 2020

 13 Haziran 2020 Cumartesi

e-İrsaliye düzenlemeyen mükelleflere yıllık 180 bin TL'ye kadar ceza kesilebilecek.

Devamı
WhatsApp