Büyük Veri (Big Data) Nedir? Büyük Veri'nin Özellikleri Nelerdir?

"Tarihçi ve yazar Yuval Noah Harari'ye göre, 200 yıl içinde büyük veriyi elinde tutanlar, insanların beyinlerini de hack'leyebilecek..."

Peki büyük veri nedir? Büyük veri nasıl oluşur? Büyük verinin özellikleri nelerdir? Büyük veri hangi bileşenlerden oluşur? Veri analizi nedir? Büyük veri 5V nedir? Tüm detaylar bu yazımızda!

Büyük veri (Big data) nedir?

Büyük veri ya da İngilizce karşılığı olan "big data" geleneksel veritabanı sistemleriyle depolanması, yönetilmesi ve analizi mümkün olmayan verilerdir. Büyük veri, analiz edilmesi ve verimliliği arttırması için toplanan, anlamlı ve işlenebilir veriler bütünüdür.

Sağlık hizmetlerinden turizme, finanstan güvenliğe kadar tüm sektörler için yeni fırsatlar sunan büyük veri; insan davranışlarını anlamaya, analizler yapmaya ve şirketlerin sahip olduğu verilerden yola çıkarak akıllı yönetim stratejileri geliştirmeye olanak sağlar.

Büyük veriyi en etkili kullanan Google, Amazon, Apple, Microsoft ve Facebook dünyanın en değerli beş şirketi arasında yer almaktadır.

Büyük veri nasıl oluşur?

Dünyada üretilen tüm verinin yüzde 90'ı son beş yılda oluştu. IBM'e göre her gün 2,5 milyar GB veri üretiliyor. Forbes'e göre 2023 yılında Büyük Veri Analitiği (Big Data Analytics) pazarı 103 milyar dolar büyüklüğüne ulaşacak.

İnternet ve sosyal medya kullanımının baş döndüren bir hızla yaygınlaşmasıyla, dünyanın her yerinden milyonlarca insan bireysel, toplumsal, kültürel ve çevresel ipuçları taşıyan verileri kapsayan paylaşımlar yapıyor.

Facebook, Instagram, Linkedin vs. sosyal medya platformları, kullanıcılarının ürettiği tüm veriyi işliyor. Fotoğraf ve video paylaşımları, sayfa beğenileri, reklamları izleme süreleri ve daha pek çok şey.

Kısaca internet üzerinden kullanıcıların arama alışkanlıkları, konumu, dili vs. tüm bilgiler kayıt altına alınarak işleniyor. İşte tüm bu bilgiler büyük veriyi oluşturuyor.

Veri analizi nedir?

Arama motorları, sosyal medya, belge arşivleri, log dosyaları vs. farklı kaynaklardan toplanan veri kümelerinin çeşitli filtrelerden ve değerlendirilmelerden geçirilerek kategorize edilmesi ve dönüştürülmesidir.

Veri analizi daha doğru kararlar alarak, iş süreçlerinin iyileştirilmesini, verimliliğin ve karlılığın artırılmasını sağlar.

BÜYÜK VERİNİN ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

Büyük verinin 5V olarak da bilinen; Çeşitlilik (Variety), Hacim (Volume), Hız (Velocity), Doğruluk (Veracity), Değer (Value) özelliklerini barındırması gerekmektedir.

Çeşitlilik (Variety)

Toplanan verilerin yapısal değil farklı ortamlardan gelen veri formatında olması gerekir. Sağlıklı bir çalışma için çeşitli formattaki bilgilerin, birbirine dönüştürülebiliyor olmaları önemlidir.

Hacim (Volume)

Veri akışı sürekli ve büyük hacimlerde olmalı. Veri hacmi ve hızı her geçen gün katlanarak büyüyor. Bu yüzden verinin gerçek zamanlı olarak işlenmesi ve bilgiye dönüştürülmesi gerekiyor.

Hız (Velocity)

Verinin devamlılık arzetmesi ve çok hızlı olması gerekmektedir. Örneğin Twitter'da dakikada 511 bin, bir günde 735.840 milyon tweet atılıyor. Veriyi işleyerek analiz edecek sürecin de büyük verinin üretimiyle aynı hızda olması gerekiyor.

Doğruluk (Veracity)

Verinin güvenilir ve doğru bilgiler içermesi gerekir. Veriler içinde doğru olmayan ve anlamsız kayıtların sağlıklı sonuç alabilmek adına temizlenmesi gerekmektedir. Doğru olmayan veri zaten anlamlı bilgiye dönüştürülemez. Örneğin, trafikte seyreden araçların hızlarını değerlendirirken, bazı araçların ortalama hızları eksi değerde görünüyorsa, araçların hız sensörlerinin arızalı olduğunu düşünerek söz konusu kayıtların devre dışı bırakılması gerekiyor.

Değer (Value)

Kayıt altına alınan datanın büyük veri olarak kabul edilebilmesi için başka bir kriter de verilerin işlendikten sonra artı değer sağlaması gerekiyor.

Toplanan ve içerisinden işe yarayacak anlamlı bilgi elde edilemeyen bir veri tabanı, hiçbir işe yaramaz. Bu yüzden mevcut verilerin veri madenciliği metotlarıyla işlenmesi ve anlamlı sonuçlar üretilebilmesi gerekir.

Büyük veri çözümleri sunan şirketler

  • Amazon Web Service (AWS)
  • Google Cloud
  • Microsoft HDInsight
  • IBM Big Data Platform
  • IBM Watson
  • Cloudera CDH
  • Hortonworks Data Platform
  • Infobright
  • MapR
  • Pivotal

Büyük Veri (Big Data) ve Bulut Bilişim İlişkisi Nedir?

Bulut (Cloud) bilişim, bilgisayar, telefon, tablet ve sunucu gibi tüm aygıtlar arasında zaman ve mekândan bağımsız olarak veri paylaşımına imkan tanıyan, internet tabanlı bir veri depolama hizmetidir.

Büyük veri ise farklı kaynaklardan ya da aynı kaynaktan zaman içinde üretilen verilerdir. Bilgisayarın işleyemeyeceği kadar veriye, büyük veri ya da İngilizce karşılığı olan big data denilmektedir.

Özellikle pazarlama ve satış faaliyetleri olmak üzere bir çok avantaj sağlayan big data yönetimi, uygulama ve teknik açıdan oldukça karmaşık bir yapıya sahiptir.

Nesnelerin interneti ve büyük verinin yaşamın her alanını etkisi altına aldığı dijital bir çağdayız. Mobil aygıtlar, yazılım kayıtları, sosyal medya, kameralar, mikrofonlar kısaca internet üzerindeki tüm hareketlerimiz bilgi akışında işlenmek üzere depolanmaktadır. Hatta çok yakın gelecekte tüm hareketlerimizin bilgi akışı olarak sunuculara yönlendirileceği ön görülmektedir.

Verilerin boyut, çeşitlilik ve karmaşıklık anlamında sürekli büyümesi ve büyümeye devam edecek olması, bulut bilişimle sorun olmaktan çıkmış, çözüm merkezi haline gelmiştir. Özellikle bulut bilişim imkanlarının depolama ve bilişim gücü sınırlarını ortadan kaldırması ile büyük verinin önü daha da açılmıştır.

Şirketlerin çok büyük miktardaki verileri yönetmeleri ve gerçek zamanlı analiz etmeleri için kusursuz ortamı oluşturmalarını sağlayan bulut bilişim ayrıca rekabet avantajı için gerekli olan verimlilik ve iş esnekliği de sunmaktadır.

Big data ve bulut teknolojisini en iyi kullananlardan Amazon, Walmart gibi şirketler özellikle sosyal paylaşım sitelerindeki kullanıcı tercihlerinden elde ettikleri verilerle satış grafiklerini inanılmaz boyutlara çıkarmıştır.

Geliştirilecek yeni teknolojilerle büyük veri ve bulut bilişimin kurumlara ve kullanıcılara inanılmaz olanaklar sunmaya devam edeceği aşikardır.

İleti Yönetim Sistemi'nin Şirketlere ve Vatandaşlara Faydası Nedir?

 20 Kasım 2020 Cuma

İYS ile kurallara uymayan gerçek ve tüzel kişilerden kaynaklı haksız rekabetin önüne geçilecek.

Devamı

İleti Yönetim Sistemi-İYS Kullanımı Ücretli Midir?

 20 Kasım 2020 Cuma

75.000'e kadar adres sayısına sahip hizmet sağlayıcılara Seviye-1 hizmetleri bir yıl süreyle ücretsizdir!

Devamı

İzinsiz Gönderilen Mesaj, Mail ve Aramalar Nereye Şikayet Edilir? TİSS Nedir?

 19 Kasım 2020 Perşembe

İstenmeyen mesaj, mail ve aramalar için şikayet başvurularını TİSS üzerinden yapabilirsiniz.

Devamı

e-Defter Uygulamasına 01/01/2021 Tarihi İtibariyle Geçmesi Gereken Mükellefler Hakkında Duyuru!

 18 Kasım 2020 Çarşamba

01/01/2021 Tarihi İtibariyle e-Defter Uygulamasına Dahil Olması Gereken Mükellefler Hakkında Duyuru

Devamı

İleti Yönetim Sistemi İdari Yaptırımları Nedir?

 17 Kasım 2020 Salı

Vatandaşın izni olmadan ticari elektronik ileti gönderimi yapan hizmet sağlayıcılara idari para cezası uygulanır.

Devamı

Ticari Elektronik İleti Gönderme Koşulları Nelerdir?

 17 Kasım 2020 Salı

Ticari elektronik ileti gönderen gerçek ve tüzel kişilerin uyması gereken temel kurallar nelerdir?

Devamı

Vergi ve SSK Prim Borçlarında Yapılandırma Başladı!

 17 Kasım 2020 Salı

Prim ve vergilere ilişkin düzenleme Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Devamı

Garanti Belgeleri ve Servis Fişleri Elektronik Ortamda Tüketiciye Verilebilecek!

 5 Kasım 2020 Perşembe

Garanti belgeleri, teslim belgeleri ve servis fişleri artık dijital ortamda da tüketiciye verilebilecek.

Devamı

İleti Yönetim Sistemi (İYS) A.Ş.'den Duyuru 20.10.2020

 20 Ekim 2020 Salı

İleti Yönetim Sistemi (İYS) A.Ş. İLETİ 5, İLETİ 25 ve İLETİ 75 - Seviye 1 hizmetleri 1 yıl süre ile ücretsiz.

Devamı

e-Defter ve e-Defter Beratının Saklanması ve İbrazı Nasıl Olmalıdır?

 15 Ekim 2020 Perşembe

1 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğinde e-Defter ve e-Defter beratının saklanması ve ibrazı 

Devamı

e-Defter ve Berat Saklama Kullanıcı Kılavuzu Yayınlandı!

 12 Ekim 2020 Pazartesi

e-Defter ve berat dosyalarının ikincil kopyalarının saklanmasına ilişkin "e-Defter Saklama Kullanıcı Kılavuzu"

Devamı

Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi Broşürü Yayınlandı!

 23 Eylül 2020 Çarşamba

Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesine yönelik açıklamaların yer aldığı broşür hazırlandı.

Devamı

Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberi Yayımlandı!

 23 Eylül 2020 Çarşamba

Cumhurbaşkanlığı genelgesi doğrultusunda "Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberi" yayımlandı.

Devamı

Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi (ETBİS) ve Elektronik Ticaret Bilgi Platformu Nedir? Ne İşe Yarar?

 21 Eylül 2020 Pazartesi

Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'ni (ETBİS), Elektronik Ticaret Bilgi Platformu hayata geçirildi.

Devamı

Türkiye'de Yaşamayan Yurt İçi Müşterilere Ticari Elektronik İleti Gönderilir Mi?

 18 Eylül 2020 Cuma

Türkiye'de yerleşik olmayan yurt içi müşterilerine Tic.İleti gönderimi yapanlar İYS'ye kaydolmak zorunda mıdır?

Devamı

İmza Sirküsü Nedir, Nasıl Alınır? Geçerlilik Süresi Ne Kadardır?

 16 Eylül 2020 Çarşamba

İmza sirküleri sayesinde sahte imza kullanılarak dolandırıcılık olaylarının önüne geçilmektedir.

Devamı

Konkordato Nedir? Nasıl İlan Edilir? Kimler Konkordato Talep Edebilir?

 10 Eylül 2020 Perşembe

Kimler konkordato talep edebilir? Şirketler neden konkordato başvurusunda bulunur?

Devamı

SGK İşten Çıkış Bildirgesi Nedir? Sigortalı İşten Çıkış Bildirgesi Nasıl Verilir?

 9 Eylül 2020 Çarşamba

İşverenin, çalışanın sigortalılığı sona ermesi ile düzenlediği ve SGK'ya verdiği belgeye işten çıkış bildirgesi denir.

Devamı
WhatsApp